ԺԱՆ ԳՈՍԱԳԵԱՆ

Շուրջ վաթսուն տարիներ առաջ, 1955ին իր մահկանացուն կը կնքէր ազգային գործիչ, իրաւաբան Մաթէոս Ֆերահեանը, որ իր ամբողջ ունեցուածքը կը կտակէր Միացեալ Նահանգներու մէջ առաջին հայկական երկրորդական դպրոցի մը՝ ճեմարանի մը հիմնադրման: Ան իր ամբողջ կեանքը նուիրած էր հայ ազգին եւ ջերմ հաւատացողն էր այն գաղափարին, որ հայկական դպրոցը այն միակ հաստատութիւնն է, որ հայ երիտասարդ սերունդը պիտի փրկէ ձուլումի ճիրաններէն:
Մաթէոս Ֆերահեանի կեանքը, հիմնականին մէջ ձեւաւորած էր իր ազգային մտածելակերպը: Երիտասարդ տարիքէն հայ ազգային ազատագրական պայքարին նուիրուած Դաշնակցական այս գործիչը, զէնքի փոխադրութեան գործին բերումով բանտարկուած է Անգարայի մէջ, ուրկէ փախուստ տուած եւ ապաստանած է Երուսաղէմի դպրեվանքը: Ըլլալով թրքախօս՝ ան հայերէն սորված է յառաջացած տարիքին, դպրեվանքէն ներս, եւ Ամերիկա փոխադրութենէն ետք անդուլ կերպով աշխատած է հայերէն լեզուի ուսուցման ընդհանրացման, շաբաթօրեայ դպրոցներու աշխուժացման եւ հայ գաղութի ծառայութեան համար:

Իր մահէն մօտ տասը տարիներ ետք, Մաթէոս Ֆերահեանի երազը կ՛իրականանայ, երբ Լիբանանի հայ գաղութէն երիտասարդ դաստիարակ Գաբրիէլ Ինճէճիկեան, Էնսինոյի Սրբոց Նահատակաց Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան գործակցութեամբ, 1964ի Սեպտեմբերին կը հիմնադրէ Ամերիկայի առաջին հայկական երկրորդական դպրոցը, որ տարի մը անց անուանուեցաւ իր հիմնական նուիրատուին՝ հայկական դպրոցի գաղափարի ռահվիրայ Մաթէոս Ֆերահեանի անունով՝ «Սրբոց Նահատակաց Ֆերահեան Երկրորդական Վարժարան»:
Յաջորդող տասնամեակը հանդիսացաւ դպրոցի կայացման ժամանակաշրջանը, եւ դպրոցը օժտուեցաւ իր հիմնական շէնքով: Առաջին երեք տարիներուն ընթացքին եկեղեցւոյ հոգաբարձութիւնը հանդիսացաւ դպրոցի անմիջական ղեկավարութիւնը, իսկ 1968էն սկսեալ, դպրոցը ունեցաւ իր առանձին ղեկավար մարմինը, որուն ատենապետութիւնը, շուրջ 15 տարի, ձեռնհասօրէն վարեց տոքթ. Սուրէն Սարոյեանը:
Դպրոցի հիմնադրութենէն ետք, 26 տարիներ շարունակ Գաբրիէլ Ինճէճիկեան վարեց դպրոցի տնօրէնութիւնը եւ այսպէս իր իւրայատուկ դրոշմը դրաւ դպրոցի պատմութեան վրայ: Գաբրիէլ Ինճէճիկեանէն ետք, դպրոցի տնօրէնութիւնը ստանձնեցին Վարդգէս Ղազարեան (1991-1994), Լեւոն Գասպարեան (1994-1997), տոքթ. Մարզպետ Մարկոսեան (1997-2001) եւ Ժան Գոսագեան (2001էն ի վեր):
Այսպէս, ծնունդ առաւ ու գոյատեւեց հայկական դպրոց մը, որ 50 տարիներ շարունակ ծառայեց ամերիկահայ գաղութին ու հայ ազգին: Ահաւասիկ, 50 տարիներու ամբողջացումէն ետք, 2014-2015 տարեշրջանը կը թեւակոխենք 1984 շրջանաւարտներու մեծածաւալ հունձքով եւ 510 աշակերտներու փաղանգով մը, որուն վրայ պէտք է աւելցնել Սրբոց Նահատակաց ՀՕՄի Աշխէն Փիլաւճեան մանկամսուրի շուրջ 110 մանուկները:
Իտէալապաշտ նուիրատու Մաթէոս Ֆերահեանը, դաստիարակ հիմնադիր տնօրէն Գաբրիէլ Ինճէճիկեանը եւ կազմակերպիչ հոգաբարձու տոքթ. Սուրէն Սարոյեանը, հայ լեզուի նուիրեալներու մեծ զանգուած մը իրենց կողքին ունենալով՝ եղան այն փայլատակող դէմքերը, որոնց շնորհիւ երազը՝ ամերիկահայ երազը, դարձաւ իրականութիւն՝ հայկական փառաւոր իրականութիւն:
50րդ այս տարեդարձին առիթով, առ ի յարգանք այս մեծ երազը յղացողին եւ երազը իրականացնողներուն, կը փափաքիմ մեր աշակերտներու, ծնողներու, շրջանաւարտներու, օժանդակող ազգայիններու եւ հայ դպրոցի խնկարկուներու ուշադրութիւնը հրաւիրել Մաթէոս Ֆերահեանի դամբարանին վրայ ամրագրուած հետեւեալ գրութեան. «ԱՊՐԻԼ՝ ՍՈՐՎԵԼՈՒ, ՍԻՐԵԼՈՒ ԵՒ ԾԱՌԱՅԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ», մաղթելով, որ բոլորս ալ կ՛առաջնորդուինք այս խորիմաստ պատգամով:

ԺԱՆ ԳՈՍԱԳԵԱՆ Ֆերահեան Ազգային վարժարանի տնօրէնն է։